وبلاگ مطالعات جغرافياي طبيعي

 موضوع:

      رودها در اثر جابجايي مواد رسوبي اشكال ژئومورفيك جالبي را خلق مي كنند كه بعضي از آنها عبارتند از: مئاندر، آبشار و كانيون.

  مئاندر

      اگر رودخانه در طول مسير خود، داراي چند پيچ و خم باشد و پس از پيچ و خم هاي متعدد مجدداً در امتداد مسير قبلي و اوليه خود قرار گيرد، آن را رودخانه مئاندري مي گويند. مئاندرها در مناطق كوهستاني هم ايجاد مي شوند كه به آنها مئاندر محاط گفته مي شود، ولي در سطح جلگه ها و دشتها، شاخص تر و عارضه چشم گيرتري مي باشد (ثروتي، سرور، 1379 ).

  آبشار

      به ريزش قائم، يا نزديك به قائم آب در يك رودخانه، از ارتفاع زياد، آبشار گويند. چنانچه در بستر رودخانه بنابر دليلي فرو رفتگي ايجاد شود، سبب ريزش آب از نقطه مرتفع به نقطه پست خواهد شد. عوامل مختلفي در ايجاد فرو رفتگي مي توانند نقش داشته باشند كه مهمترين آنها يك گسل و وجود سازندهاي متناوب سخت و سست بر روي يكديگر در مسير حركت آب مي باشد.

  كانيون

      عملكرد فرسايشي، بويژه حفر عمودي رودخانه ها، در مناطق پوشيده از رسوبات سست ( كنگلومراي سنت يا ملاس) و يا حل شونده ( مانند سنگهاي آهكي ) منجر به ايجاد دره هاي عميق با ديواره هاي مرتفع و عمودي مي شود كه به آن كانيون مي گويند (ثروتي، سرور، 1379).

  دره رود

      مهمترين پديده ناشي از عملكرد رودخانه ايجاد دره است. شكل مقطع يك دره و سرعت فرسايش آن به عوامل مختلفي چون شرايط اقليمي، جنس، وضعيت زمين شناسي، پوشش گياهي، سرعت، شيب و مقدار آب رودخانه و مقدار موادي كه بوسيله رودخانه حمل مي شود، بستگي دارد. مقطع يك دره ممكن است متقارن يا نامتقارن باشد( ايرنا،1388 ).

اكثر دره ها كه از بالا آمدگيهاي جديد تبعيت مي كنند داراي رودخانه هايي هستند كه بر روي دره اي از رسوبهاي آبرفتي پر شده جريان دارد. بدين ترتيب كه مورفولوژي دره به ميزان قابل توجهي در ارتباط با اين رسوبها شكل گرفته است بدست آوردن اطلاعاتي در مورد تركيب و شكل سنگ بستر كف دره بسيار مشكل است.

دره ها عوارض رودخانه اي هستند كه در مواد قديمي حفر شده اند. علت اين است كه كف دره و       كناره هاي آن در مقابل فرسايش مقاومت بيشتري نسبت به موادي كه درون آن قرار گرفته، نشان داده است . به همين دليل تغيير شكل ناهمواري دره خود انعكاس تنوع مقاومت فرسايش نسبت به موادي است كه دره در آن حفر شده است. ابعاد دره نيز منعكس كننده مقدار آبي است كه در آن حركت مي كند ( چورلي، 1379).